vereniging voor sarcoïdosepatiënten .........................................................home
Nieuws    |  Postzegels |  Kaarten |  

Dit vierde artikel uit een reeks die we vertaalden uit tijdschrift nr. 39 van de Duitse Sarcoïdosevereniging handelt over de laatste persoon uit de rij die zijn naam gaf aan de oorspronkelijke benaming ‘BBS’. Het stuk werd samengesteld door Dr. K-D Albrecht.

 

Jörgen Nielsen SCHAUMANN
(1879-1953)

Jörgen Schaumann werd op 3 juni 1889 geboren in Sövestad, Malmöhus - Zweden, als zoon van tuinbouwdirecteur Hans Schaumann en diens vrouw Agnete Jörgensen.

In 1898 begon Schaumann zijn studies in Ystad. Hij zette zijn studies vanaf 1902 verder in Lund en behaalde in 1907 zijn diploma in Stockholm. Hij begon dan te werken in het Instituut voor medische bacteriologie van de Universiteit van Köpenhamn. Hij keerde naar Stockholm terug toen hij daar assistent-arts kon worden en werd er later adjunctarts in de kliniek voor huid- en geslachtsziekten van het St. Göransziekenhuis. In 1912 werd hij geneesheer en later hoofdgeneesheer van het Finseninstituut. Daar bleef hij tot aan zijn pensioen.

Schaumann werd spoedig internationaal bekend als wetenschapper. Hij kreeg in heel wat buitenlandse genootschappen het erelidmaatschap aangeboden.

In 1939 behaalde hij zijn doctoraat en werd tot professor benoemd.

In 1940 kende het Zweedse artsengenootschap hem hun jubileumprijs toe. In 1946 verleende de Parijse Sorbonne hem een eredoctoraat. Het daaropvolgende jaar werd hij opgenomen in de "Académie nationale de Médicine".

In de geschiedenis van de geneeskunde heeft zijn naam vooral betekenis gekregen door de oorspronkelijke benaming van sarcoïdose, in het begin BBS (ziekte van Besnier-Boeck-Schaumann) genoemd. Zijn naam is daaraan blijvend verbonden gebleven, ook nu men die oude benaming bijna niet meer gebruikt.

In het verleden waren het steeds vooral dermatologen die de gevallen van dit nieuwe ziektebeeld beschreven (Hutchinson, Besnier, Boeck), wat zich dan ook vooral in belangstelling voor huidafwijkingen veruiterlijkte.

Het is de verdienste van Jörgen Schaumann dat hij als eerste aantoonde dat de voor hem door Besnier beschreven ziekte "lupus pernio" en door Boeck beschreven "multiple benign sarcoid of the skin" de uiting zijn van een uitgebreidere (meer algemene) aantasting van het organisme.

Zijn bevindingen vat­te hij samen in een verhandeling met als titel : "Sur le lupus pernio, mémoire présenté en novembre 1914 à la Societé Française de Dermatologie et de Syphilli­graphie pour le Prix Zambaco". Hij won hiermee in Parijs de in de verhandeling vernoemde Zambaco-prijs. Door het uitbreken van de eerste wereldoorlog heeft dit werk echter nooit écht voldoende waardering gekregen. Hij kreeg de prijs pas in 1934 toegekend. Door deze laattijdige prijsuitreiking werd het belang van Schaumanns werk gedeeltelijk ontkent/onderkent.

Belangrijk was dat Schaumann er op wees dat deze systeem­ziekte niet onvermijdelijk tot aantasting van de huid moest leiden (hij drukte dit uit als "lupus pernio sine lupo"). Wegens enkele gelijkenissen met de ziekte van Hodgkin (ook lympho­granulomatosis maligna genoemd) (*) gebruikte hij de uitdrukking lymphogranulomatosis benigna voor dit ziekte­beeld.

Persoonlijk was Schaumann een zeer bescheiden man, die teruggetrokken leefde. Hij was streng religieus gevormd.

Naast zijn vakbekwaamheid was hij bovendien zeer muzikaal aangelegd. Hij bezat niet alleen een grote kunstverzameling, maar was zelf ook een goed schilder en beeldhouwer. Hij reisde vaak naar Italië om er nieuwe indrukken op te doen die hij daarna verwerktte in zijn werken. Zijn schilderijen hangen nu nog op de long- en allergie-afdeling van het Huddinge­ziekenhuis, in het Karolinska-ziekenhuis en bij de Zweedse artsenvereniging. In Stockholm zijn ook enkele van zijn beeldhouwwerken te vinden. Schaumann had wel de eigenaardigheid zijn beelden niet te signeren. Toch is men zeker van hun authenticiteit door de mondelinge overlevering.

Na zijn pensionering in 1946 hield hij zich nog verder bezig met “Lymphogranulomatosis benigna”.

Schaumann stierf op 74-jarige leeftijd aan een hartinfarct. Hij werd nabij zijn geboorteplaats in Ekebyholm begraven. Zijn grafschrift vermeldt volgende van zijn titels :

Medicus Arte Insigno, Professor Illustris­simi, Investigator Morbi Lymphogranuloma­tosis benigna .

_________________

* pijnloos verlopende, progressieve woekering van lymfatisch weefsel (lymfeklieren, milt, lever) gepaard met anemie, koorts, huidpigmentatie, jeuk. Kenmerkend zijn de microscopisch te ontdekken reuzencellen van Sternberg. De oorzaak staat nog niet vast, de prognose is ongunstig.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  geschiedenis  I  Hutchinson  I  Boeck  I  Besnier  I  Schaumann  I